Vanavond hebben jullie natuurlijk allemaal gekeken naar de documentaire "Give us the money!", uitgezonden op Nederland 2. Vorige week had ik deze al gezien tijdens IDFA, vanavond voor de tweede keer op de televisie (onderdeel van het wereldwijde programma rond armoede: "Why Poverty?" of in Nederland "Hoezo Armoede?"). Aangezien jullie hem natuurlijk nu allemaal gezien hebben (zo niet, speur gauw naar uitzendig gemist!:)), kan ik me wat meer focussen op discussie rond het onderwerp van de documentaire.
Korte samenvatting:
In het begin van de film, worden de beelden van de hongersnood uit Ethiopië getoond. Het was bij mij weggezakt hoe extreem verschrikkelijk deze hongersnood was. Dit leidde tot Band Aid, een enorme inzamelingsactie waarbij Bob Geldof en Bono hun beroemdheid gebruikte om deze ramp publiek overal onder de aandacht te brengen, en met succes!
De documentaire vervolgd de campagne van Geldof en Bono, waarbij vervolgens schuldvrijstelling (Live Aid), aids en andere zaken steeds door hun in de aandacht worden gebracht, waarbij beiden weten door te dringen tot diep in de politiek, en helpen politiek leiders van koers te veranderen.
Discussie:
Als eerste, ik heb alle lof voor Bob Geldof en Bono, voor hun extreme toewijding in de strijd tegen armoede. Los staand van de effecten, als bekendheid, idool in vele mensen, wat kun je beter doen dan proberen de status die je hebt in te zetten om de wereld te verbeteren? En dan de mensenmassa's die ze achter zich wisten te krijgen Ook al zijn de meesten er maar om een groots concert mee te maken, iedereen kreeg het mee.
Waarom deze documentaire zo belangrijk is? Iedereen kan er zich wel het een en ander van herinneren. In de geschiedenis van de laatste decenia zijn zij zeer bepalend geworden voor ons beeld van armoede bestrijding.
En dat levert ook zekere problemen, en dat zijn problemen die nu vandaag de dag zijn effect hebben op ontwikkelingssamenwerking. Het belangrijkste in mijn ogen is dat het beeld werd gewekt dat we wel even honger en armoede uit de wereld gingen helpen. Nou ben ik helemaal voor absurd hoge ambities als dit:) Maar het heeft wel veel valse verwachtingen gecreëerd. Dat leid er nu toe dat mensen skeptisch zijn over ontwikkelingssamenwerking, omdat er nog steeds zoveel armoede is na al het werk en al het geld dat daaraan is besteed.
Armoede de wereld uit helpen, of in ieder geval blijven reduceren kost volharding en een zeer lange adem. Om het even in perspectief te brengen, de strijd tegen armoede bestaat al sinds de klassieke oudheid (zie een van de andere "Why poverty" documentaires "Poor Us") Dit moet continu bovenop de agenda staan. Daarin zijn Geldof en Bono dan ook weer sterk, zij blijven doorgaan, en duiken steeds dieper in de fundamentele issues. Deze zijn ook veel moeilijker aan de media uit te leggen, en je ziet ook dat de aandacht afzwakt. Live 8 kan ik me nog wel herinneren, en het kwam mij meer over al een groot concert, waar mensen puur voor de muziek gingen, en het doel was bijzaak. Iig dat is hoe het mij overkwam.
Geldof en Bono krijgen veel kritiek wat ook goed belicht was in de documentaire, omdat ze een zeer blank, rijk westers beeld geven, en Afrika zelf eigenlijk volledig buiten beeld blijft, behalve voor de beelden van de arme Afrikanen. Daarmee werd het beeld gecreëerd dat alleen de blanke westeners de rol leidde in armoedebestrijding in Afrika, en Afrikanen alleen in slachtoffer rol, wat natuurlijk helemaal niet het geval was. Ik snap die kritiek wel. Maar aan de andere kant, zij spreken wel de mensen aan die ze voor zich willen winnen. De situatie is er dat twee muzikanten het voor elkaar krijgen (natuurlijk samen met een enorme organisatie eromheen) om de aandacht van miljarden mensen te krijgen. Niemand anders was dat gelukt. Van die aandacht moet je dan gebruik maken, en er op meeliften.
De conclusie is als je iets enorms gaat aanpakken zoals Geldof en Bono deden, is dat je fouten gaat maken, er neveneffecten ontstaan die niet bedoelt zijn. Dat is wel wat het onderwerp zo ingewikkeld maakt. Het is leren met vallen en opstaan. En dat is de strijd tegen armoede al eeuwenlang. Daarnaast komen er ook weer steeds nieuwe oorzaken van armoede bij. Daarom is het noodzaak hier bovenop te blijven, blijven corrigeren, blijven verbeteren, nieuwe problemen leren ondervangen. En bovenal, het moet een samenwerking zijn, wereldwijd. Leren van elkaar, van de fouten uit het verleden, en armoede willen tegengaan. En dat is de hele essentie van ontwikkelingssamenwerking: samen werken tegen armoede!
Tot slot, ik vond dat de documentaire een sterk beeld gaf
van de campagne geleid door Geldof en Bono. Het is een mooie
samenvatting van een belangrijk stuk geschiedenis, waarbij voor een
relatief kort durende film veel kanten werden belicht, inclusief positieve en negatieve kritiek. Een ding dat ik
mistte is dat er natuurlijk er vele organisaties omheen zaten, en dat
Geldof en Bono daar de zichtbare boegbeelden vormden. Natuurlijk deden
ze dat niet alleen.
No comments:
Post a Comment